Πολιτισμός

Οι αρχαίοι έλληνες φιλόσοφοι υποχρεώνονταν να χρησιμοποιήσουν ασυνήθιστες λέξεις, να εισαγάγουν παράξενους όρους, αλλά και να προβούν στη μεταφορική χρήση λέξεων της κοινής γλώσσας

Τα δομικά στοιχεία της ελληνικής γλώσσας, καθώς και τα ιδιάζοντα χαρακτηριστικά της, συνέβαλαν ουσιαστικά στη γέννηση του φιλοσοφικού λεξιλογίου των αρχαίων Ελλήνων

Ο Πλάτων και ο Αριστοτέλης αξιοποίησαν στο φιλοσοφικό πεδίο τις ποικίλες μορφές και σημασίες του ρήματος «ειμί» στην προ της φιλοσοφίας γλώσσα

Οι διδασκαλίες των πρώτων ελλήνων φιλοσόφων βασίστηκαν στα όσα ανέφεραν για τη φύση και τη δημιουργία του σύμπαντος οι παλαιοί ποιητές, όπως ο Ησίοδος

Το φιλοσοφικό λεξιλόγιο των αρχαίων Ελλήνων ήταν εξ ολοκλήρου γέννημα του ελληνικού πολιτισμού

Ο όρος «έφεσις» είχε στο αρχαίο ελληνικό δίκαιο διαφορετικό σημασιολογικό περιεχόμενο από εκείνο που γνωρίζουμε στο σύγχρονο δίκαιο

Το ύψος της προίκας που ελάμβανε η θυγατέρα ήταν πάντα μικρότερο από το κληρονομικό μερίδιο που έπαιρνε ο αδελφός ή οι αδελφοί της

Η «δοκιμασία» συνίστατο στο να αποδείξει κάθε αθηναίος πολίτης, μετά την κλήρωση ή την εκλογή του σε ένα αρχοντικό αξίωμα, ότι διέθετε όλα τα απαιτούμενα προσόντα για το συγκεκριμένο υπούργημα

Οι όροι «άτιμος» και «ατιμία» αναφέρονταν στη στέρηση των πολιτικών δικαιωμάτων που μπορούσε να επιβληθεί σε έναν αθηναίο πολίτη, είτε κατά το όλον («ολική ατιμία») είτε εν μέρει («μερική ατιμία»)

Το δικαιικό λεξιλόγιο της κλασικής Αθήνας συμφύρει το δημόσιο δίκαιο με το ιδιωτικό

Μια βασική έννοια της χριστιανικής θρησκείας, αυτή της αμαρτίας, δεν περιλαμβάνεται στο θρησκευτικό λεξιλόγιο των αρχαίων Ελλήνων

Αξιοπρόσεκτο είναι ότι ενίοτε γίνεται διάκριση ανάμεσα σε «θυσία», που αφορά τους θεούς, και «ενάγισμα», που αφορά τους ήρωες ή τους νεκρούς

Η λέξη «άγος» κατά κανόνα σημαίνει μίασμα ή κατάρα (εξ ου και ο «εναγής»), αλλά μπορεί να έχει και την έννοια της καθαρτήριας θυσίας, της θυσίας που προσφέρεται προς εξαγνισμό

Οι ομόρριζες λέξεις «αγνός» και «άγιος» συνδέονται σε γενικές γραμμές με την έννοια της ιερότητας και του θρησκευτικού σεβασμού, αλλά παρουσιάζουν ενδιαφέρουσες ιδιομορφίες

Η αθηναϊκή Εκκλησία του Δήμου καταπιανόταν στις συνεδριάσεις της τόσο με τα «ιερά» (θέματα που αφορούσαν παραδοσιακές τελετές, θυσίες κ.λπ.) όσο και με τα «όσια» (τα εγκόσμια, μη θρησκευτικά ζητήματα)

Ο κόσμος της θρησκείας των αρχαίων Ελλήνων παρουσιάζει μεγάλες διαφορές από τον αντίστοιχο κόσμο της χριστιανικής Ευρώπης, γεγονός που αποτυπώνεται ασφαλώς και στο θρησκευτικό λεξιλόγιο

Η έντονη έλξη που ένιωθαν για την Αθήνα οι απλοί πολίτες άλλων ελληνικών πόλεων ήταν απόρροια του γεγονότος ότι το δημοκρατικό της πολίτευμα ήταν συνυφασμένο με την έννοια της ελευθερίας

Οι όροι «αττικίζω» και «αττικισμός» μπορεί να φέρουν θετικό αλλά και αρνητικό σημασιολογικό φορτίο, το οποίο καθορίζεται ανάλογα με τις πολιτικές πεποιθήσεις εκείνων που τους χρησιμοποιούν

Ο οστρακισμός, η δι' οστράκων εξορία, δεν εφαρμοζόταν από τους Αθηναίους ως ποινή, αλλά ως ένα μέτρο προληπτικό προς υπεράσπιση του δημοκρατικού πολιτεύματος

Με την πάροδο του χρόνου ο όρος «δημοκρατία» καθιερώθηκε για το νέο πολιτικό σύστημα, καθώς ήταν εκείνος που εξέφραζε με απόλυτη σαφήνεια την κυρίαρχη κοινωνική τάξη